علت تناسب روش های تدریس با محتوی کتاب درسی
تعریف محتوی :محتوا عبارتست از مجمو عه ی مفاهیم ،مهارت ها وگرایش هایی که از سوی بر نامه ریزان انتخاب وسازماندهی می شود.در عین حال محتوا آثار خاصل از فعالیت های یاددهی –یاددگیری معلم و دانش آموز را نیز شامل می شودمحتوی شامل دانش ونگرش ها وارزش هایی است که باید یاد گرفته شوند بنا براهمیت این موضوع در انتخاب آن باید معیار هایی درنظر گرفته شوند از جمله:
الف:رابطه ی هدف با محتوا: برای دستیابی به هر هدف تربیتی، فعالیت های یادگیری باید چنان انتخاب شوند که به فراگیر قرصت لازم برای انجام رفتار مورد نظر داده شود.
ب:محتوا وتوان یادگیری:قرصت های یادگیری شامل رفتارهایی است که یادگیرنده توان انجام آن را داشته باشد وقادر به آن باشد.اگر در تعیین اهداف،انتخاب وساز ماندهی محتوا،تعیین روش های یاددهی-یادگیری به ویزگی های فراگیران توجه شده باشد این موضوع خود به خود محقق می شود.
ج:محتوا وزمان:تعداد مغاهیم واصول وتعمیم ها ونظریه ها در یک واحد یادگیری یا یک کتاب درسی باید با زمانی که صرف خواندن و فهمیدن آن می شود متناسب باشد ،در واقع زمان موردنیاز به خواندن وفهمیدن متم به تعداد مفاهیم بستگی دارد ونه کلمه ها وحجم کتاب درسی.عواملی مثل تراکم در ارایه ی نظریات،نسبت اطلاعات مهم به غیر مهمف وچگونگی تبین آن ها در کاهش وافزایش زمان مورد نیاز برای یادگیری دخلیند.
د:محتوا و سود مندی:محتوای کتاب درسی باید با زندگی روزمره ومسائل ومصادیق آن مربوط وبرای شاگردان سودمند باشد.
و: محتوی و ارتبای عمودی:دستیابی به اهداف معمولا زمان زیادی را می طلبد بنابراین غرصت های یاد گیری باید پشت سر هم به گونه ای ساز ماندهی شوند گه مطالب یادگیری شده در طی سال های مختلف یکدیگر را پشتیبانی کرده وتقویت نمایند واز سوی دیگر توزیع وتقسیم بندی فعالیت های یادگیری در پایه های مختلف باید به گومه ای باشد که موجب سنگینی مطالب در یک پایه نگردد.
هـ :محتوی وارتباط افقی : محتوای هر کتاب درسی باید با محتوای کتاب های درسی دیگر هماهنگ بوده و مورد پشتیبانی قرار گیرد زیرا در چنین حالتی ممکن است بعضی از مفاهیم و مهارت ها و ارزش ها در کتاب های درسی یک پایه از جنبه ها وابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد.
ی :محتوا وروش های یاددهی ویادگیری:زوش های ارائه ی محتوا در کتاب های درسی ارتباط بسیار نزدیک و جدا ناشدنی با روش های تدریس دارد ونقطه ی شروع وپایان دقیقی نمی توان برای هر یک تعیین کرد هرجا یکی از این دو مورد بر دیگری پیشی بگیردیا در خلا بدون حضور دیگری مورد ملاحظه قرار بگیرد ممکن است نتایج نا مطلوبی به بار بیاید.موارد دیگری از جمله محتوا واعتبار علنی- محتوا و توسعه ی مفهوم-محتوا وزبان و....نیز باید باید مورد توجه باشند.روش های تدریس پیش بینی شده باید در محتوای کتاب های درسی و وساختار آن نمایان باشد بنابراین تصمیم گیری در مورد روش های ارایه ی محتوی وروش های یاددهی ویادگیری باید همزمان صورت گیرد.مثلا اگر روش های فعال تدریس مد نظر باشد مولفان باید از تشریح وتوضیح مظالب کاسته وبردانش آموران را در فعالیت های یادگیری مانند تحلیل وترکیب مسائل ،مفهوم سازی وانجام پروژه ها و...سهیم سازند. از جمله ویژگی های کتاب های درسی مبتنی بر روش های فعال تدریس می توان به موارد زیر اشاره کرد:
***بین توجه به موضوع وتوجه به روش،اعتدال برقرار است.
***در ارائه ی محتوی دانش آموز یا مخاطب کاملا مشخص است.
***محتوی بر اساس توجه به مهارت های اساسی تنظیم می شود.
***محتوی بر اساس تجربیات وتوانایی های دانش آموزان انتخاب وسازمان دهی می شود.
***محتوی بستر مناسبی برای فعالیت های متنوغ فردی وگروهی دانش آموزان است.
***مفاهیم به عنوان داده های خام تلقی می شوند.داده های موجود درفرآیند تحقیق به اطلاعات تبدیل می شود و به این وسیله بخشی از محتوای مورد یادگیری در فرایند یاددهی- یادگیری تولید می شود.
***فعالیت های دانش آموزان به عموان بخشی از درس طراحی شده است. مثل طبقه بندی کنید، مشاهده کنید و...نه زاید بر درس.
***عنصر ارزش یا بی از فعالیت ها ی فردی وگروهی به عنوان جزئی از محتوی مورد توجه است.***دانش آموز حس می کند درس قسمتی از زندگی اوست ونه قسمتی از زندگی دانشمندان وبزرگسالان.